تقدیم به پارسی زبانان سراسر جهان
: کاری اختصاصی از تیم ترجمه مدیاسیتی
# محصول موسسه # # مستندسازي لنينگراد #
# مرثیه‌ای برای مسکو #
« HR_A - ترجمه و تنظیم : حمید رضا » hra_sub@yahoo.com
# کابوس جنگ #
...خويشاوندان اين زن ...ماريا ايوانوونا ويشنياکووا
.روستايي بودند
...آن‌ها اصرار داشتند که ايوانوونا .فرزندش را در دهکده به دنيا بياورد
...از او پسري...متولد شد .که نامش را...آندره‌ي گذاشتند
...آن پسر در زاوراژيه
..واقع در ناحيه يوريوتس ...ايوانُوو اُبلاست
...به تاريخ چهارم آوريل .سال 1932 متولد شد
...اندکي بعد .آندره‌ي صاحب يک خواهر شد
.نام او را مارينا گذاشتند
...پدر...اين خواهر و برادر
...شاعر برجسته‌ي روس بود .به نام...آرسني تارکوفسکي
خانواده‌ي تارکوفسکي اصالتاً ...اهل داغستان بودند
و نَسب آنان به 7 قرن .قبل باز مي‌گردد
شاهزادگان تارکوفسکي ...تا اواسط قرن توزدهم
.در قفقازستان زندگي ميکردند
خانواده‌ي ماريا ايوانُوا را... ژنرال‌هاي .ارتش...و مهندسين تشکيل ميداند
!...لورا
.آقاي آندره‌س
.آندره‌ي...تارکوفسکي
...فيلمساز جماهير شوروي ...به ايتاليا دعوت شد
...rai اين دعوت از طرف ...راديو تلويزيون دولتي ايتاليا
که براي...ساخت .فيلم..."نوستالژي" بود
در اين باره با تورينو گوئرا...شاعر و .نمايشنامه‌نويس صحبت کرد
ميدوني آندره‌ي...امشب يه قطعه ...شعر اختصاصاً به مناسبت
.ورودت به ايتاليا سرودم
.دلم مي‌خواد الآن برات بخونم
...من به زبان محلي شعر ميگم .نه ايتاليايي ادبي
....حالا مي‌خوام به من گوش کني .شايد متوجه بشي
# خانه چيست؟ #
# ...شايد بالاپوشي‌ست #
#..،يا چتري‌ست # # .زماني که باران مي‌بارد #
# ...پر از بطري # # ...و لباس‌هاي مُندرس #
# ...اردک‌هاي چوبي # # .پرده‌ها...و بادبزن‌ها #
#...هيچ اشتياقي براي # # .ترک اينجا نيست انگار #
# ...پس..آيا قفسي‌ست #
# ...براي کسي که # # قصد آمدن دارد؟ #
# ...حتي براي پرنده‌اي چون تو # # ... با رد پايي بجا مانده بر برف #
...خيلي عاليه .فقط بيش از حد..غمگين‌هِ
.هنوز اميدي هست
...بايد برنامه داشته باشيم .وگرنه به نتيجه نمي‌رسيم
بايد نگاهمون به چيزهايي باشه .که در طول مسافرت مي‌بينيم
هر چيزي که ممکنه براي .نمايشنامه لازم داشته باشيم
و هر چيزي رو که .لازم نداريم کنار مي‌گذاريم
...به يک فهرست کلي احتياج داريم .که با سورنتو شروع کنيم
.سلام ميکل آنژ توني
.بابت همه چيز ازت ممنونم
زماني که...کار ساخت ...نوستالژي" شروع شد"
...آندره‌ي تقريباً .پنجاه ساله بود
...دايم به شهرها و مکان‌هاي .توريستي سفر مي‌کرديم
...من هنوز جايي رو نديده‌م که
شخصيت مورد نظرمون .بتونه خودشو نشون بده
همه‌ي اين مکان‌ها رو ...بهش نشون ميدم
بنابراين ميتونه تمام .زيبايي‌هاي ايتاليا رو جذب کنه
...البته...بعدش .ميتونه همه رو فراموش کنه
...هر چند که
هر چند که...ترجيح ميدم :از شما بپرسم
...اگر يک شهروند روس اينجا بياد
...چه هدفي رو دنبال ميکنه؟
شايد براي تجارت و .کسب و کار بياد
...يا ممکنه براي گشت و گذار بياد .و يا هدف فرهنگي داشته باشه
قبول دارم که بايد بخشي از ...زيبايي‌هاي ايتاليا رو نشون بديم
ولي نمي‌خوام که شخصيت .فيلم ما...غير واقعي باشه
.تماشاي او جالب است
.حرکاتش...سکوتش
.حرف...زدنش
هرکسي به راحتي به ياد مي‌آورد ...ژست‌ش را...لبخندش را
.و تمرکز بخصوصش را
...چهره‌ي نافذ او در ذهن .باقي مي‌ماند
...شما...شاهد صحنه‌هايي هستيد .که مدت‌ها قبل گرفته شده
تصاويري که شما ...اکنون مشاهده مي‌کنيد
...مربوط به مدت‌ها قبل بوده ...سال‌ها قبل
اگر چه...شباهت .قابل ملاحظه‌اي با امروز دارد
...يک قهرمان ادبي .سوپرمن...نيست
...قهرمانان ادبي نظير ...باشماچکين‌هِ
...گوگول
...در نمايش شنل
...شاهزاده ميشکين‌هِ ...داستايوسکي
...راسکولينکوف ...در هرمان‌هِ...پوشکين
...کسي نميتونه درک کنه ...که قهرمان...يعني چي
...در مورد ميشکين يا راسکولينکوف .که جان...يک پيرزن رو گرفت
...يا...در مورد باشماچکين ...کارمندي که همکارانش .شِنل‌ش رو...سرقت ميکنن
...يا...در مورد...شاهزاده ميشکين .که فاقد عقل سليم بود
به نظر مي‌رسه که...هنر .در بين عموم مردم...نفوذ ميکنه
...نه...به دليل سرايت .اين تصور اشتباهِ
...بلکه...از طريق...نوعي ...روشنفکري اخلاقي
...که شخص ...با دنياي...هنرمندان
...برخورد ميکنه
اين موضوع...چنان ضربه‌اي ...به روح بشر وارد ميکنه که
...که اتسان رو ...وادار به تغيير ميکنه و
...کسي که اون اثر هنري رو... ...ديده يا شنيده
...ديگه نميتونه مثل سابق .همون آدم باقي بمونه
توصيه کردن .همواره دشوار است
هنوز هم اصلي ترين موضوعي ...را که به جوانان مي‌گويم
اين است...که ياد بگيرند ...کارهايشان
...فيلم‌هايشان ...يا به طور عام سينما را
.از زندگي خصوصي جدا نکنند
بايد سعي کنند که ...از ايجاد فاصله
...بين کار روزانه ...بين اجرا و فيلم
.تا حد امکان دوري کنند
با توجه به اين که يک فيلمساز همانند ...يک شاعر يا موسيقيدان است
در کل نياز به از .خودگذشتگي دارد
واقعاً تعجب‌آور است ...که ببينيم کارگرداني
به کارش به چشم هديه‌اي ...مخصوص از جانب خداوند نگاه کند
...از...روش...زندگي ...معيني پيروي کند
...ولي فيلم خود را .به شيوه‌ي...متفاوتي بسازد
مي‌خواهم به کارگردانان ...جوان...توصيه کنم که
به لحاظ اخلاقي عهده‌دار ...مسئوليت اجراهايي که
قصد دارند به روي پرده .سينما منتقل کنند باشند
...اين اصلي ترين .موضوع و مسئله‌ست
آنها مي‌بايست ...به اين تصور
که سينما هنري ...جدي و دشوار
همراه با فداکاري‌هاي .بزرگ است عادت کنند
اين شماييد...که...به هنر .تعلق داريد...و نه...بالعکس
اون‌ها...بايد خودشون‌و به ...اين تصور...عادت بدن که
...سينما بسيار جديه ...و بسيار دشواره
اين...سينماست که از شما .انسان مفيدي مي‌سازد و نه بالعکس
من تصور ميکنم اشخاص بايد ياد بگيرند ...که چطور به فيلم خدمت کنند
.نه اين که قرباني آن شوند
سينما از شما آدم مفيدي .مي‌سازه...نه بالعکس
...زندگي او...در غرب .رويايي معجزه‌آور نبود
او آزادانه "نوستالژي" را نشانه .گرفت ولي نه به اين راحتي
...شک‌هاي بزرگ ...و وضوح حزن‌انگيز تفکر
که در سراسر عمر تارکوفسکي ...را ترغيب کرده کرده بود
.در غرب نيز او را تعقيب ميکرد
...مهم نيست که او چه کرد ...و در کدام کشور سکني گزيد
او يک انسان مدار .روس باقي ماند
.دردناک بود : زماني که گفت
...با اين وجود...خوشبختي" ."همه چيز زندگي نيست
گوش کنيد...مي‌خوام .يک سوال از شما بپرسم
چرا هميشه...زن‌ها در مورد همه چيز سوال مي‌کنند؟
از من مي‌پرسيد؟ من يک متصدي ساده هستم، از کجا بدونم؟
شايد از خودتون سوال کرده باشيد؟
چرا بايد زنان از مردان ضعيف‌تر باشند؟
.بايد بهترين پاسخ را بدانيد
براي اين که من يک زن هستم؟ ...حقيقتش اينه که
.من هرگز نفهميدم
.من يک مرد معمولي هستم ...به عقيده‌ي من
...زن‌ها براي بچه‌دار شدن ...و بزرگ کردن فرزندان
با صبر و قرباني کردن .خودشون...آفريده شده‌ن
آيا کار ديگري از اون‌ها برنمياد؟
.من نمي‌دونم - .متشکرم -
.خيلي به من کمک کرديد .خيلي از شما ممنونم
شما سوالي رو از من پرسيديد .که قبلاً از خودم پرسيده بودم
شما مي‌خواييد .خوشبخت باشيد
.اين همه‌ي زندگي نيست
!صبر کنيد
رهبر حزب کمونيست ...اتحاد جماهير شوروي
...چهره‌ي مجسّم
...جنبش جهاني کمونيسم ..و رزمنده‌ي حقيقي صلح و آرامش
.دار فاني را وداع گفت
در تقاضا از حزب کمونيست ...و خلق شوروي
...کميته مرکزي حزب
شوراي عالي اتحاد (ussr) جماهير شوروي
و هيئت دولت اتحاد (ussr) ...جماهير شوروي
...کمونيست‌ها ...و خلق شوروي را
براي نزديکي هرچه بيشتر به .کميته مرکزي لنين‌يست فراخواندند
:در اين تقاضا آمده ...ملت ما اطمينان دارند که"
...مهم نيست چه پيش خواهد آمد" ...چه امتحان دشواري در پيش است ...حزب ما
بر قله‌ي ماموريت تاريخي خود ".همچنان استوار باقي خواهد ماند
...در کنار تابوت رهبر ...صدها تاج گل
از سوي کميته مرکزي...شوراي عالي ...(ussr) اتحاد جماهير شوروي
...ussr از سوي هيئت دولت ...از سوي جماهير متحده
...از طرف اکثريت احزاب
...از طرف کارگران کشورمان ...و سازمان‌هاي عمومي
و ايالات خارجي .به چشم مي‌خورد
...جوايزي که ...لئونيد برژنف
...در برابر فعاليت‌هاي متعدد
در مقام رهبر حزب کمونيست ...و اتحاد جماهير شوروي
.به آن نايل آمده بود
...گروه تشييع کننگان .آرام آرام به ديوار کرملين مي‌رسند
آخرين احترامات را .نثار رهبر مي‌کنند
...ماتم و سوگواري
ميهن‌مان را .ساکت ساخته بود
...در برابر مقبره ...سربازان پادگان مسکو
.مارش عزا مي‌نواختند
...زندگي و فعاليت ...لئونيد برژنف
...به عنوان منبع الهام فداکاري
...در راه حزب کمونيست .باقي خواهد ماند
چي ميخوني؟
.اشعار آرسِني تارکوفسکي
به زبان روسي؟ - .نه. يه ترجمه‌ي بهترشو -
.به درد نمي‌خوره - چرا؟ -
.شعر قابل ترجمه نيست
...در مورد شعر باهات موافقم
♪ ...اينجا...کسي ♪ ♪ ...از کوه سرازير شده ♪
معني‌ش؟ معني‌ش چيه؟
.يه آواز روسي‌هِ
...در مورد تولستوي چطور
پوشکين؟ چطوري روسي ياد بگيريم؟
شما هيچ چيز در باره .روسيه نمي‌فهميد
پس شما هم چيزي راجع ...به ايتاليا نمي‌دونيد
...اگر نيازي به پترارک .دانته يا ماکياول نداريد
بطور احمقانه‌اي قادر به .فهم اين موضوع نيستيم
پس در مورد همديگه چه چيزي رو بايد بدونيم؟
.مرزها رو برداريد
چه مرزي؟
.مرزهاي دولتي
.صبح به خير - .صبح به خير -
اين خدمتکاري‌هِ که .خونه ارباب‌و به آتيش کشيد
کدوم خونه؟ - .جايي که توش کار مي‌کرد -
چرا؟ - .دلتنگي بيش از حد -
...آرزو داشت برگرده به کالابريا (ناحيه اي در جنوب ايتاليا)
براي همين هم...خونه‌اي که .اون‌و پابند کرده بود آتيش زد
...چرا سُسنُوسکي شما
دلش مي‌خواد ...برگرده روسيه
با وجودي که ميدونه به بردگي کشيده ميشه؟
...چرا نمي‌خوايي قلبت رو به روي حقيقت باز کني؟
ميشه بدونم چرا؟
.اينو بخون...ميفهمي چرا - اين چيه؟ -
آآآه...نامه‌اي از طرف مدرسه‌ي ...عالي موسيقي بولونيا
.بگو...ميخواستم ازت سوال کنم
آآآه...زماني که سُسنُوسکي ...برگشت به روسيه
موفق بود؟ خوشحال بود؟
...شروع کرد به نوشيدن، بعد
خودکشي کرد؟ - .بله -
...هفتم مارس...1982
...آخرين روزي بود که
.تارکوفسکي در منزل بود
...بلندگوي فرودگاه رم .پرواز را اعلام کرد
...اين‌ها عکس‌هاي .پاسپورت اوست
...بخش‌هاي...گمرک .و کنترل...پاسپورت
.همين
.اينجا به عقب‌ نگاه ميکند .کاري که همه انجام مي‌دهند
براي آخرين بار با دوستانش .خداحافظي ميکند
فداکارترين و باوفاترين ...دوستانش آمده بودند
دوستان فداکاري که...او را .همانطور که بود قبول داشتند
...و هيچکس نميدانست .چه پيشامدي در راه است
.مارس...1982
!...مامان ...يه فاخته اونجاست
تارکوفسکي...بارها از مقامات ...رسمي حزب درخواست کرد
...که راه حلي براي مسئله‌ي
مجوز نمايش محدود .فيلم‌هايش پيدا کنند
گذران زندگي براي خانواده‌ي .او غيرممکن شده بود
اگر...راهي براي دادن کار ...بيشتر در خانه پيدا نمي‌کردند
مي‌بايست زمان بيشتري براي ماندن .در خارج از کشور به او مي‌دادند
.هيچ پاسخي به او داده نشد
بسياري از...همکارانش ...که مانند او در خانه بودند
به هوش و استعداد او .حسادت مي‌کردند
آن‌ها حتي به وضعيت مشکوک .و مبهم او نيز...حسادت مي‌ورزيدند
...هرکسي راه .خود را مي‌رود
...يک نابغه به راهي
...ديگران .به راهي ديگر
...در جولاي...1984
زماني که پاسخي ...از مسکو دريافت نشد
...آندره‌ي تارکوفسکي
کنفرانس...مطبوعاتي ...ويژه‌اي...ترتيب داد
...براي اعلان...اين مطلب...که مي‌تواند .کارش را در غرب ادامه دهد
...مادر...آندره‌ي تارکوفسکي ...ماريان ويشنيکُوا
...در اکتبر...1979 .چشم از جهان فرو بست
...او در اين مکان .آرميده است
...گورستان...وُسترياکُوو .مسکو
".گوتلند...ماه مارس"
...سوئد...جزيره گوتلند
عوامل همگي دست به دست هم دادند ...تا بناهاي فيلم تارکوفسکي ساخته شود
که نام "قرباني" را .براي آن انتخاب کرده بود
در جزيره...باد در .تمام جهات مي‌وزيد
.استُکهلم...ماه آوريل
...در يک استوديو در استُکهلم :سازه‌ي اصلي در حال ساخت بود
...يک خانه‌ي...اروپايي .تميز و...راحت
.شما بهش ميگيد ابر .وقتش برسه ديگه اينجا نيست
فرصتي نداريم. به هرحال .ابر حتي اينجا نيست
.کجاست؟ ابر نيست - .خورشيد در اومده -
...امروز پوشيده ميشه .ولي کافي نيست
!...اوناهاش...اوناهاش...اوناهاش !...اون طرف
.اولين مسير موس فيلم
در اينجا تارکوفسکي به همراه ...همسر دومش ليزا پاولُونا
در سال 1975 براي .ماندن به اينجا آمد
...با هم ميريم .طبقه‌ي...سيزدهم
اين فيلم در سال 1987 .فيلمبرداري شد
...فقط...تعداد کمي .وسيله
.يک فضاي باز
...اينجا اتاق...مطالعه .و خواب آن‌ها بود
فرزندشان...در اين عکس .ديده ميشود
که حاصل ازدواج ...دوم آن‌هاست
.آندره‌ي
آندره‌ي در سال...1970 .به دنيا آمد
اکنون او در پاريس .زندگي ميکند
...خُب
...اولين مسير ...بسوي...موس فيلم
.در طبقه‌ي سيزدهم
.خُب...گوش‌تون به من باشه
.گوش کنيد بچه‌ها
...بازيگران ...عوامل فيلم
...عميقاً به او .احترام مي‌گذاشتند
دوست داشتند که او .اکتيو و اجتماعي باشد
آن‌ها مي‌دانستند که با ...چه کسي کار مي‌کنند
...براي...هر دقيقه ...ارزش قائل بودند
و...تلاش مي‌کردند تا .حداکثر استفاده را ببرند
..."ساخت فيلم "قرباني
.جزيره‌ي گوتلند
.وقفه‌ي عجيبي رخ ميده
تو چي فکر ميکني سون؟
.خُب پس .من برات ميگم
.با انگشت‌ت اشاره کن .انگار اون کر و لال‌هِ
به اين خاطر بود که .شما گفتيد خوشتون مياد
.خوبه :يه بار ديگه
...وقتي که ...اونجا باشيم
..."فيلمبرداري از..."گودرون ...وقتي دوربين اونجا دنبالش حرکت ميکنه
چطوري...کي ميکنه؟
....سوزان و .سون
...نگاهش را به ياد بياوريد .آن گونه که او حرف ميزند
...بزودي قطعه‌ي منتخبي را ...نشان خواهيم داد
بيست سال پيش .فيلمبرداري شد
...سپس تارکوفسکي
نقش تا حدي .متفاوت رو گنجاند
.يک جزيره .يک فضاي باز
...باد...بي‌وقفه مي‌وزد
...زماني که کودکي بيش نبود .ريه‌هاي ضعيفي داشت
.نبايد اجازه بدي بگيرن‌ت
.ميتوني جاخالي بدي
.سعي خودشون‌و ميکنن - .خيلي خُب -
.سون تمام وقت اونجاست - .بله...البته -
مهمه که تو يک گروه فشرده .پشت سر اون بدوند
نبايد از همديگه .جدا بشين
.انقدر وقت نداريم که بريم اونجا
پدر و مادرها فقط به درد .پول قرض کردن مي‌خورن
بهت ميدن؟ - .نه -
...شايد هم - تو بچه داري؟ -
پرستار نداريم. خودمون .از بچه‌مون مراقبت ميکنيم
.مثل نگهباني ميمونه
اگه سه قلو بيارين .يه آپارتمان بهتون ميدن
يه فرصت خوب براي .خلاص شدن از دست همسايه‌ها
هيچوقت نميشه فهميد .چند تا بچه خواهي داشت
اينجا يه مرد هست که ميتونست .خونواده‌ي پر جمعيتي داشته باشه
.اشتباه ميکني .اون مرد منم
.به من آپارتمان ميدن - دولگوروکي داره مياد؟ -
کي؟ - .دولگوروکي...يوري دولگوروکي -
از کجا؟ - .از اونجا. مستقيماً از اينجا -
.مشروب نمي‌خورم .بدون مشروب حالم بهتره
!سلام...سيب زميني عزيز - !...سلام -
صحنه‌اي از فيلم ...مارلين خوتسيف
"به نام..."دروازه‌هاي اِليچ
!...عاليه از کجا گرفتي...؟
...رستوران متروپل
."سيب زميني روسي"
.کاپشن‌تو در بيار - .سه تا ملاقات بيشتر داشتم -
.حتي نميتونم کار کنم - .نبايد کار کني -
!سيب‌زميني روي ميز
شما از اول تا آخر .ساکت بودي
من اينجا هيچکس رو .نميشناسم
چه بهتر. مصاحبت با .بعضي‌ها کسل کننده‌س
!هيچ غريبه‌اي اينجا نيست
شما اينجاييد؟ - .اي همچين -
نميتونستي چيز ديگه‌اي بپرسي؟ - راجع به چي؟ -
.بسّه ديگه بهتره مشروب بزنيم...هان؟
به سلامتي چي؟
.سيب زميني - به سلامتي شلغم ميشه؟ -
.من سيب زميني رو ترجيح ميدم - :به شعر شايد بهتر باشه -
حتماً...عشق که ...سيب زميني نيست
!...سيب زميني
.زيادي خورده
مشت يک خطيب ماهر .تريبون‌و سوراخ ميکنه
اصلاً متوجه .منظورت نميشم
...من متوجه ميشم
.حدس ميزنم
خودت تنهايي؟
...بدون هيچ جزئياتي ...يا شرحي...تفصيلي...يا بيانيه‌اي
نظرات مختلف شما رو در مورد ...سيب زميني جمع بندي کردم
."ميهن‌پرستي جزء" - چي؟ -
.همين .هميني که گفتم
نميشه به طور .جدي پذيرفت
.ممکنه نشه
پس چي رو ميشه به طور جدي قبول کرد؟
چه چيزي رو به طور جدي ميشه پذيرفت؟
حالا نمي‌خواد چرنديات .اجتماعي رو خورد ما بدي
!دلقک بازي در نيار
.اون جوري هم ميتونم حرف بزنم - .همه‌مون ميتونيم -
بعدش چي؟ حرفي داري که جدي درباره‌ش صحبت کني؟
ميتوني به اين سوال من جواب بدي؟
اگه چيزي وجود نداشته باشه که ...راجع بهش جدي صحبت کنيم
زندگي ديگه ارزشي نداره...داره؟
به اين طرز حرف زدن ميگن .تحريک کردن نه جواب دادن
.جواب ميدم
...من به طور جدي .انقلاب رو قبول دارم
.يه حرکت بين‌المللي
.سرکوبي سال 1937 .جنگ...سربازها
...اين حقيقت که تقريباً همه‌مون .پدرها‌مونو از دست داده‌يم
...و سيب زميني
کمک کرد تا از قحطي .جون سالم به در ببريم
...علاوه بر اين - خُب شلغم چطور؟ -
چي؟ - .چيزي راجع به شلغم نگفتي -
...اينجا...در داخل...اين دو اتاق ...بسيار کوچک... و محقّر
...سال‌هاي زيادي در کنار هم .زندگي کردند...هر سه با هم
...ماريا ايوانو ...آندره‌ي
.و مارينا...
دوستان و آشنايان ...آن زمان مي‌گويند
آن‌ها در شِپوک...آپارتمان" ".شماره 2 زنگي ميکردند
در گوشه‌اي از اتاق ...تختخواب آندره‌ي و
.مارينا و مادرش قرار داشت
که جاي گرم و ....راحتي بوده
.نه مثل الآن
...دو پنجره‌ي پاييني
...مربوط به اون‌هاست .مال اتاق کوچک‌شون
...اندکي قبل از عزيمت .آندره‌ي...به اينجا آمد
اين قطعه عکس .در آن زمان...گرفته شد
در اين عکس...درب...خانه‌ي ...او را...مشاهده ميکنيم
هنگام نقل مکان به اينجا .چهره‌ي او اينگونه بود
و عکسي از وي در .استوديوي فيلم ويجيک
...زماني که...در اينجا زندگي مي‌کرد ...آندره‌ي از مدرسه فارغ‌التحصيل شد
سپس وارد دانشکده شد ...و اندکي بعد آنجا را ترک کرد
...و به توصيه‌ي پدرش
به يک اردوي زمين‌شناسي ...رفت و براي کارگاه هنري
رُم درخواست داد... ...و در سال 1954
وارد موسسه‌ي .فيلمسازي شد
...تا هنگام...ازدواج .به زندگي در اينجا ادامه داد
اين ناحيه از شهر را بهش .ميگن زاموسکوُاريچي
در مسکو...زماني...تعداد زيادي .از اين نوع خانه‌ها وجود داشت
اين پلکان طبقه پايين را .به طبقه بالا ارتباط ميدهد
زماني افراد زيادي .اينجا زندگي مي‌کردند
در پشت يک در ...اين دستشويي را
.کشف کرديم
!سر جاهاتون
.بريد سر جاهاتون
براي اين که عشق خداوند ...شامل حال ما شود
...بايد قرباني .پيشکش کنيم
ابراهيم قصد کشتن ...فرزندش را کرد
.اما...فرشته‌اي مانع شد
او ساخت فيلم ...جديدي را آغاز کرد
...تارکوفسکي نميدانست ...که عنوان...اين فيلم
..."يعني "قرباني
...براي سرنوشت او
...بد يُمن و .ناميمون است
...اگر چه براي هر کسي ...سخت است که باور کند امّا
...آندره‌ي در آن زمان .به شدت مريض و...بيمار بود
.يه بار ديگه
آ آ آ....اسمش چي بود؟ - !آلن -
.سمت راست
سون...گوش کن .ببين چي ميگم
مي‌خوام يه گروه کوچيک تشکيل ...بدم مثل يه...توده‌ي...کوچيک
.اونوقت همديگه رو همپوشاني ميکنن - .خوبه -
.يک موضوع ديگه هست
.يک موضوع ديگه هم هست
وقتي وارد آخرين موقعيت ...سوزان ميشيم
...هر دفعه مي‌بينم
.موقعيت‌تون اشتباهه
.محل رو علامت بزنيد لطفاً
بعدش مي‌خوام .ماشين آتيش بگيره
خُب بهتره بريم .سمت راست
.يه کم به سمت راست - .بله -
.خوبه...خوبه...خوبه
.ميشه ترکيب بهتري داشت
ماشين اونجا آتيش .ميگيره، سون
.آخرين موقعيت با گودرون
.همراه با اون‌ها
...در پاييز سال 1985
..."هنگام تدوين فيلم "قرباني
تارکوفسکي ...به پزشک مراجعه کرد
.مشکل: درد قفسه سينه
:پزشک به بيمارش تذکر داد
".کارهاتو...به ترتيب...انجام بده"
...تارکوفسکي .به ايتاليا بازگشت
:و به همسرش گفت ...براي فرار از مرگ
براي درمان به پزشک .مراجعه نخوهد کرد
...اما...خيلي زود ...به اصرار...لاريسا پاولُونا
...تحت مراقبت پزشک
معروف پاريسي...آنکولوژيست .شوآرتزنبرگ قرار گرفت
...که عهده‌دار معالجه‌ي .سرطان...ريه او شد
اين چهره‌ي..تارکوفسکي ...پس از اولين معالجه است
که در آن زمان به نظر .مي‌رسيد موفقيت‌آميز بوده است
...ما...در روسيه
...تقريباً...هيچ چيز راجع به .سلامتي او نمي‌دانستيم
کارگردان...سوئدي ...سون نيوکويست
که...تارکوفسکي...در فيلم .قرباني"...با او کار مي‌کرد"
با رنگ...براي شکستن ...اين سکانس بلند
کِي ميره ديدن ماريا؟ - .بله -
.بهتون نشون ميده - .متوجهم -
.ميتوني بهش نشون بدي - .بله -
.خواهيم ديد - ...من خطرو حس ميکنم -
.سکانس طولاني بدون رنگ
.طولاني ميشه .احساس من اين‌هِ
.خيلي خوب درکت ميکنم
.بايد...بايد تصميم بگيريم درباره‌ش فکر ميکني؟
...لازمه تصميم بگيريم .شايد شما درباره‌ش فکر کني
.من بهش فکر کرده‌م
.في‌الواقع
...شايد...چنين ارتباط رياضي عالي ...بين سايه‌ها وجود نداشته نباشه
...ولي هست ...يه جور پيوند محکم
!...همچين آتمسفري !...باشکوهه
...به ندرت پيدا ميشه .فيلم ديگه‌اي انتظار اونو نميکشه
.در حال حاضر چيزي نداره
نه طي يک هفته .يه چيزي ظاهر ميشه
تازگي‌ها کار روي .يه فيلم رو رد کردم
...آن زمان ...در دفتر خاطراتش
تارکوفسکي نوشت که ...چراغ عمرش...رو به خاموشي‌ست
...بر اثر همان بيماري .بازيگرش، سولونيتسين
...تلويزيون فرانسه .پنجم ژانويه 1987
...پاريس پايتخت فرانسه
تارکوفسکي در سال 1984 .به پاريس عزيمت کرد
جمع کثيري از دوستانش ...امروز اينجا...گرد آمدند
...تا براي آخرين بار .به او اداي احترام کنند
...اينجا در کليساي روسي
خانواده‌ي تارکوفسکي ...و هموطنانش
و کارگردانان فرانسوي .جمع شده‌اند
انچام مراسم .تشييع روسي
...همسر تارکوفسکي
و دو فرزندش غم و اندوه .خود را پنهان نمي‌کنند
...فرزند...کوچکترش...تنها .دو سال قبل...به غرب آمد
در سال 1984 آندره‌ي .تارکوفسکي جلاي وطن کرد
او...نه يک هنرمند دولتي .و نه مخالف حکومت بود
او کارگرداني ...عارف مسلک بود
...بالاتر از آن .او يک روسي بود
هموطنشان دور از ميهن ...و غربت زندگي کرد
و در سن 54 سالگي...بر اثر .سرطان چشم از جهان فروبست
...امروز بعد از ظهر ...در کليساي روسي
...واقع در محله هشتم پاريس .مراسم تشييع جنازه انجام شد
...در 90 کيلومتري ريزاني
...در اين دهکده‌ي کوچک .خانه‌اي قرار دارد
...خانه‌اي...متعلق به
.خانواده‌ي...تارکوفسکي
...در فصل بهار و تابستان آن‌ها .به اينجا مي‌آمدند
اين خانه...دستخوش ...تغييرات زيادي بوده
.حتي آتش‌سوزي
...اکنون...اين خانه .خالي‌ست
...داخل .بسيار سرد است
و...نمي‌توانستيم .گرم شويم
.حتي با روشن کردن آتش
...پشت‌دري‌ها را .باز نکرديم
و...به چيزي .دست نزديم
.اين...آرامگاه اوست
...اينجا در يکي از .گورستان‌هاي پاريس آرميده است
...اينجا يک درخت .قرار دارد
...که چند سال پيش آن را .آندره‌ي تارکوفسکي کاشته
من بچه بودم...و از ترس و .گرسنگي مريض شدم
خشکي لب‌هايم را پاک .کردم و آن‌ها را ليسيدم
مزه‌ي شور آن را .به خاطر دارم
...و به راهم .و به راهم ادامه دادم
رفتم درب خانه .تا گرم بشوم
...طوري راه ميرفتم
مانند جوجه کبوتري .رنگارنگ در رودخانه
...درب خانه .خودم را گرم کردم
.هنوز هم...مي‌لرزم
.مادرم به من اشاره کرد
نزديک من است .ولي به او نمي‌رسم
...وقتي نزديک شدم .او هفت قدم از من دور بود
...نزديکتر شدم .او عقب‌تر رفت و به من اشاره کرد
...بعد احساس گرما کردم .يقه‌م رو باز کردم و دراز کشيدم
.بعد شيپورها به صدا درآمدند .و نور به پلک چشمانم تابيد
.اسب‌ها مي‌تاختند
در بالاي خيابان .مادرم اشاره کرد
.او پرواز کرد و دور شد :اکنون چيزي که در رويا مي‌بينم
بيمارستاني ...با درختان سيب
ملحفه‌هایي ...به رنگ سفيد
پزشکي با لباس سفيد ...که به من نگاه ميکند
و خواهر روحاني ...سفيد پوشي در کنارم
.که بالهايش را بهم ميزند .او براي ماندن آمد
...مادرم آمد...به من اشاره کرد .و پرواز کرد و رفت
« HR_A - ترجمه و تنظیم : حمید رضا » hra_sub@yahoo.com
: نويسنده و کارگردان الکساندر سوخوروف